است يا نه . ابهرى در هفت مورد نام اين كتاب را تنها با عنوان مطاعن المجرميه آورده است . « 1 » به علاوه ، تمامى موارد نقل‌شده مربوط به ابو مسلم و ابو مسلم نامه خوانى است كه ما حكايت آن را به تفصيل در نوشتار « قصه‌خوانى در دورهء صفوى » آورده‌ايم . بنا بر اين ، به گمان قوى ، و بر اساس آنچه كه موجود است ، نمىتوان به صراحت كتاب محقق را رد بر صوفيه دانست . البته ، اين نكته پذيرفتنى است كه كار ابو مسلم نامه خوانى تا اندازه‌اى كار صوفيان بوده و آنان اين قبيل داستان‌ها را در طول قرن هفتم تا نهم بازسازى مىكرده و براى مردم مىخواندند ؛ اما به هر روى ، ردّيه‌نويسى بر ضد ابو مسلم يا قصه‌خوانى ، نمىتواند به صراحت رد بر صوفيه دانسته شود . آنچه متفاوت با تلقى پيشگفته است ، مطلبى است كه شيخ حر عاملى ( م 1104 ) در كتاب الاثنا عشرية فى الردّ على الصوفية آورده است . وى مىنويسد : شيخ على در اين كتاب اخبار زيادى در رد بر صوفيه و كفر آنان آورده و بحث‌هاى عقلى متعددى در اثبات اين معنا ، كرده است . « 2 » از عبارت او آشكار است كه وى كتاب كركى را نديده است . گفتنى است كه وى نيز تنها از المطاعن المجرميه ياد كرده و پسوند « فى الرد على الصوفية » را همراه آن نياورده است . شيخ حرّ اشارتى ديگر نيز به نقل از كتاب فرزند محقق - كه در ادامه از آن نقل خواهيم كرد - به المطاعن المجرميه دارد . فرزند محقق با ياد از كتاب پدرش ، نوشته است كه « پدرم به نقل از ثقات اماميه ، در كتابش المطاعن المجرميه ، در رد حلاج اخبار زيادى آورده است » . « 3 » در اين صورت ، اين تنها شاهد ما بر اين است كه كتاب محقق ، مطالبى در رد بر حلاج نيز داشته است . گفتنى است كه ميرلوحى نيز در رسالهء سلوة الشيعة از كتاب المطاعن المجرميه ياد كرده است . « 4 » از روزگار محقق كركى كه بگذريم ، فرزند وى شيخ حسن ، كتابى با عنوان عمدة المقال فى كفر اهل الضلال داشته است كه مع‌الاسف تا كنون از آن آگاهى به دست نيامده است . اين رساله در دورهء اخير صفوى در دسترس عالمان بوده است . افندى پس از معرفى مؤلف مىنويسد ، اين شيخ كتابى با عنوان عمدة المقال فى كفر اهل الضلال دارد كه در آن دربارهء اهل سنت و قدح صوفيان سخن گفته و نسخه‌اى از آن نزد ما موجود است كه آن را به نام شاه طهماسب صفوى تأليف نموده و در سال 972 در مشهد به انجام رسانده است . « 5 » اين كتاب ،

--> ( 1 ) . ابهرى ، انيس المؤمنين ، صص 136 ، 142 ، 147 ، 152 ، 186 ، 187 ، 188 ( 2 ) . عاملى ، شيخ حر ، الاثنا عشرية فى الرد على الصوفية ، ص 50 ؛ افندى ، رياض ، ج 3 ، ص 447 ( 3 ) . عاملى ، شيخ حر ، الاثنا عشرية ، ص 51 ( 4 ) . ميرلوحى ، سلوة الشيعة ، ( ميراث ، دفتر دوم ) ، ص 351 ( 5 ) . افندى ، همان ، ج 2 ، ص 260